a key to happiness

de supermarkt

Ik stap de gigantische supermarkt binnen, neem het plastieken mandje en begin de overbevolkte rayons in te lopen. 

En daar is plots die vrouw door de luidsprekers. U kent ze wel, de stem die normaal gezien zonder gevoel "kassa 4 droge voeding!" roept. In dit geval was er echter iets vreemds aan de hand... " et voila ici dans rayon 3 vous trouvez 4 bouteilles de vin château pour seulement... et faites attention, bien voila qu'est ce que je dis c'est vraiment super, hahaha, les tomattes quelle bonne idée, ce soir une sauce tomate et des pâtes, pourqoui pas, eh bien alors, hahaha, mais surtout n' oubliez pas des cotelettes... 

Ik geloof mijn oren niet, ze neemt geen adem en blijft doorratelen en lachen alsof dit de leukste plek is ooit en wij als klanten entertainment of begeleiding vragen in ons aankoopgedrag. In mijn gedachte zit het mens in een klein bureau en neemt orgastisch de folder door, begeef me vol ongeloof naar de groentenafdeling en neem voorzichtig een krop sla. En net op dat moment hoor ik de stem die luid voor heel de supermarkt roept: "Ah oui monsieur, prennez la deuxième parce-que c'est gratuit, super non, eh bien alors, qu'est-ce que vous pensez de ça, ah oui!" Ik laat de krop verschrikt vallen terwijl ik me omdraai en oog in oog sta met de presentatrice der commercie, mensen stromen toe op de bak. Ik reken snel af en begin op weg naar huis te lachen. Ik bedenk een hilarische sketch voor een humoristisch tv-programma waarin elke week de vrouw met de microfoon niets vermoedende klanten in de rug overvalt met raad, pijnlijke details vertelt over iemands aankoopgedrag, stilaan naargelang de vordering van de weken zich naar de parking begeeft en iedereen binnen inlicht over wie met wat vertrekt, om haar dan stilaan te volgen in haar privé-leven. Kan U zich inbeelden hoe ze de microfoon neemt en ingrijpt op de communie van haar dochter of haar man ter order roept op het vliegveld, of op een gezellige karaoke avond met vrienden het podium betreedt en... neen ze gaat niet zingen. 

Hoe iets aanvankelijk enerverend plots kan veranderen in een komische en welkome relativering van één van de meest serieus genomen plaatsen, de supermarkt.

treurnis

De desolate riviervlakte met erboven grijze wolken waaruit miezerige vlagen regen waait, versterkt het weeïge gevoel in mijn maag, nog intenser door de net overgestoken snelweg die me roept terug te keren naar mijn huis, niet zonder nieuwe plannen maar die worden venijnig overschaduwd door het vooruitzicht naar m'n oude leven, het vastgelegde ziekenhuisbezoek, de honderd krijsende babies in m'n tuin waarvan ik hoop ze op een andere manier te kunnen bekijken nu ik hier twee weken tussen tachtig papegaaien heb geslapen. Het kan natuurlijk nog altijd erger, zoals de apocalyps hier voor mij, een afschrikkend meesterwerk in romaanse beeldhouwkunst uit 1130 in het portaal van de église Saint-Pierre te Moissac, een treurende piëta met lichamelijk slechte verhoudingen of een graflegging in groep, even later de ober met afgesneden oor die ons bedient. Een hoge dosis verbeelding moet de werkelijkheid aanvaardbaar maken en ik weet niet of ik er vandaag in slaag, zeker niet op het centrale plein dat met z'n typisch franse ingrepen gezellig werd ingericht met nuttloze, stalen buizen, bloembakken en nep oude gaslantaarns tussen de geparkeerde auto's op het asfalt met witte verflijnen ingedeeld in vakken. De platanen werden gesnoeid tot lijdende stokken die de kou niet kunnen verstoppen, twee jonge, onberispelijke soldaten kijken in de verte op het uitkijkpunt naast de afgrond en roken een sigaret, het water van de rivier kan elk moment stijgen en het geduldig opgebouwde patroon wegvegen.

stilte, Clar... af!

Aan alles komt een einde. Deze zin is onmiddellijk fout want ik was van plan om eerder positief te schrijven vandaag, maar laat ons wel wezen, de richting is snel veranderd, ook al is begin en einde onlosmakelijk verbonden met elkaar en... opnieuw. Door enkele kilometers meer naar het westen te rijden, verandert het landschap in een sterker glooiende streek, reuze lappen goudgeel koren, groen gras, toevallig overgebleven bossen, in bruine akkers ingeplante domeinen met roze landhuizen omgeven door ceders en fruitbomen. In Gaudonville staan we onder een mexicaanse klokkentoren en dromen weg bij het huis dat te koop staat, brute steen, palmen, een schijnbaar achteloze groep bananenbomen naast platanen, lindes en bedwelmende bossen kamperfoelie, de meest intense geur die ik ken. Rondom ons de horizon, met volgens de gidsen een zicht op de Pyreneeën bij klaar weer, dus nooit, Tournecoupe trekt me naar de kant van 'vroeger was het beter' deze keer, want de schele, lieve vrouw schenkt ons Floc likeur op de ijzeren tafel met zicht op het verlaten, centrale grasplein vol platanen maar vooral de kleine betonnen paddestoel waar ooit twee benzinepompen stonden, de aronskelken en irissen in betonnen bakken. St-Clar is het mooiste dorp dat ik ooit zag, er staat een ouderwetse winkel te koop met luster en glazen lichtkoepel, houten versierde ramen en gesloten gordijnen, ik word een ander persoon, zie een man in blauwe coltrui en baard op het ijzeren balkon boven mij achteloos kijken. Even verder het kasteel van Gramont, dat gedurende tien jaar gerestaureerd werd door dhr en mevr Dichamp die er woonden en duidelijk ook van moderne kunst hielden, de middeleeuwse en Renaissance-ruïne werd door hen vrij geinterpreteerd, de tuinen werden volledig terug aangelegd, en alweer die éénzaamheid en rust, het uitzicht op eeuwenoude ceders en de alles overheersende stilte.

tornado

Ergens bestaat er een grens die je overschrijdt om weer te keren naar het begin, ik weet het, dit klinkt vreselijk klef, het herinnert me aan m'n kijkervaring van a space odyssey lang geleden als twintiger. Ik neem me vandaag voor om thuis meerdere flessen Vichy Célestine in te slaan omdat ik ondervind dat het water, met z'n zoute minerale smaak, de knoop in maag en darmen, en misschien ook in m'n hoofd, helpt te ontwarren. En plots lig ik terug als kind aan de kant van de weg, in het bos naast het vierarmenkruispunt in Brussel, op weg naar Zuid-Frankrijk, misselijk, onverklaarbaar waarom, zenuwen, angst of autohaat, nog geen half uur onderweg naar dat hoogtepunt op een jaar, de enige uitweg uit het zielige bestaan als leerling in versleten vlaamse scholen, neem nog een slok opgelost maagzout, en besef dat ik terug ben beland op het punt. Bloed, nog een week en ik onderga een darmonderzoek, zeven jaar geleden zat ik naast mijn moeder in het ziekenhuis toen de dokter droogweg zijn diagnose stelde en terug de kamer verliet. 43 jaar geleden zag ik als kind het bloed al. En opnieuw keer ik terug naar het verleden, alsof alles een cirkel is en er niks verandert hoe hard ik ook m'n best doe om mezelf te verlaten. 

francis Alÿs

time lapse

Des maisons très nature! Ouvre vite! C'est une surprise pour toi... fière comme un Gascon, étroits passages médiévaux en escaliers, l' ancienne chapelle, atmosphère paisible! De mentale reconstructie van het verleden, meestal uit nostalgie naar de natuur, éénvoud of verlangen naar fel benijdde, dus niet bereikte financiële rijkdom draait meestal uit tot een pastiche van het leven zelf, liegt voor dat het leven vroeger beter was, terwijl er tegelijkertijd een beeld op mijn netvlies verschijnt van rotte tanden, stront door de straten, cholera en scrupuleuze uitbuiting. Daar is tevens ook die stem in m'n achterhoofd die me terechtwijst want laat het nou net niet de bedoeling zijn om op vakantie negatieve gedachten toe te laten volgens  gidsen of tijdschriften. De 'smalle straatjes en pleintjes' zijn verlaten, de meeste pastelblauwe luiken en winkels gesloten, de onzichtbare wereld achter de gevels is een realiteit en geeft me het gevoel dat toerisme een gemeenschap kan nekken. Ik verlaat teleurstellend de stad Auch, of althans het voorgeschotelde prentje, en rij door naar Beaumont de Lomagne, café du sport, drink een pastis en kijk de straat in rechts van mij. Ik zit plots alleen in het huis even verderop met verrotte houten luiken, slaap op een matras op de grond met de ramen open en zonder me af, schrijf, onderga de éénzaamheid van het kale landschap, leeg en elementair, begeef me terug naar het café waar ik zit en drink een kleine kop koffie, me allesbehalve verplicht te voelen contact te leggen met de bewoners of mezelf te moeten bewijzen, er zit een hond naast mij die me de volgende wintermaanden door helpt. 's Nachts schrik ik wakker, in staalharde paniek, de wereld lijkt ver weg, belangrijk en uiteindelijk totaal belangeloos, de kamperfoelie geurt zoet onder m'n raam, ik ben alleen.

Sernin stierf vastgebonden aan een stier en werd UNESCO werelderfgoed

Ik zit in een streek waar de middeleeuwen nog voldoende onder de oppervlakte zitten om me ongemakkelijk te laten voelen, op twee manieren betreffend, namelijk dat de romaanse periode een éénvoud en eerlijkheid laten voelen die ik al lang niet meer mocht ervaren, anderzijds de inplanting van deze oude waarde in de hedendaagse interpretatie van meestal door angst ingegeven behoudsgezindheid, net zoals vandaag in Toulouse de sublieme architectuur bestaat naast ordinaire trouwpartijen met toeterende auto's en betogingen tegen het homohuwelijk, en tegelijkertijd zie ik in mijn herinnering doodzieke, angstige mensen kromgebogen naar de rijkelijke basiliek trekken, op de knieën vallend voor de overweldigend opgelegde onderwerping aan een hogere macht gesteund door vermeende goddelijke waarheid, stralend door oude glasramen en furieuze toorn, een exuberante rijkheid geput uit gelovigen die hun redding dachten te vinden uit dit zielige bestaan, en ook al stort de regen zich plots furieus over mijn hoofd vandaag in deze zonderlinge stad, ik ga verder en zoek mijn eigen weg, hoe moeilijk dat ook is.

vreemde invloed uit de Tarn-et Garonne

stift op papier 

do not always follow the guide!

Vakantie kan ook bevestigen wat je stiekem zelf dacht over de wereld, net omdat je tijd krijgt om na te denken over elementaire dingen, zoals 'beter laat dan nooit' plots verandert in 'beter nooit dan laat'. Iets te laat kan zwaardere gevolgen hebben in je leven dan iets dat nooit gebeurt denk ik bijvoorbeeld. De heilige groene Michelin gids loodst ons langs interessante dorpen, ik moet toegeven dat ze esthetisch gezien een serieuze lengte voorop liggen, vooral wat betreft het imaginaire vermogen om het verleden terug tot leven te wekken. Vandaag echter trekken we naar de markt in Castelsarrasin en belanden in een levend dorp, voel me typisch niet op mijn gemak (de reden laat ik echt even over aan U), de plaatselijke ruige rugbyploeg loopt zich mannelijk te wezen, een door leven en wind oude, verweerde vrouw en man verkopen hun met ziel geteelde artisjokken en kersen, geitenkazen als gevolg van een intense levenskeuze, de jonge courgetteplanten doen dromen van een eigen groententuin waardoor de afhankelijkheid van de fluwelen bancaire droom op een afstand wordt gehouden. Ik droom plots over m'n favoriete cosmosbloemen die ik kris kras plant tussen het wilde gras. A rose, is a rose, is a rose, ik zie negerinnen, marokkanen, antieke franse koppels met baret (barret met twee erren betekent een mittrailette), het canal du midi ligt uitnodigend te wachten op mijn boot die ik nooit zal bezitten. Ik koop een kilo handgeplukte wilde mosselen uit het bassin d' Arcachon, aan de Atlantische kust waar we ooit het uitzonderlijke zeelandschap overschouwden, rij door rijpende korenvelden naar huis, spoel ze keer op keer, net zoals mezelf douchen het gevoel geeft oude smet te reinigen,  smijt ze in de heet sissende olijfolie met verse look (niet de saaie droge maar wit-roze krakend verse net zoals de rozen die zoet en nostalgisch geurend in de tuin mij negeren terwijl ik kook). Ik drink 1, 2, 3 liter op de markt gekochte rosé uit Fronton, net vlakbij, uit de streek, filosofeer daardoor net dat ietsje meer dan normaal in nuchtere toestand, en bedenk dat ik nog nooit zo heerlijk gegeten heb, vergezeld door een ordinaire geitenkaas uit de supermarkt, "it is I Leclerc" (french onoin seller) supermarchée, maar dan nog duizend maal heerlijker dan dezelfde uit een zogenaamd sjieke bourgeois kaaswinkel in de Wiegstraat in Antwerpen. Het leven is inderdaad maakbaar, maar het vergt wel een pijnlijke hoeveelheid anarchistische energie om dit te verwezenlijken. Trouwens op het moment dat ik dit schrijf verdrinkt een gigantische reuzenwesp zich in mijn glas wijn en schreeuwt er een reuze amazone papegaai om eten. De wijn smaakt hetzelfde, mijn hoofd zwelt niet op door uitzonderlijk agressieve bacteriën. Nog even en ik vertoef in het moment van opperste gelukzaligheid, even maar en dan moet ik weer verder, zoekend, experimenterend, falend of toevallig genietend, wars van wat men ons laat geloven, bijvoorbeeld dat een uitputtende voorbereiding op pensioen de zin van het leven uitmaakt. Hahahaha, ik denk dat ik nog een glaasje drink! 

vie de Cologne

Ik reed door het middeleeuwse landschap en stopte op het marktplein van Cologne, zette me op het terras van L' arcade gourmande en bestelde eten. Ganzenlever op de koop toe, versierd met steranijs en paarse saliebloemen, vergezeld door fijne toast en verse vijgencompote. Normaal gezien eet ik het niet, vanwege de barbaarse methode van voederen en de daaruit volgende ziekelijk onnatuurlijke levergrootte. Nu hier, in deze omgeving en in dit verlaten dorp lijkt het me aanvaardbaarder en trouwens onvoorstelbaar lekker. Soms is dat doen dat je uit principe niet wil doen net heerlijk. Nadien at ik vis bedekt met een zachte witte saus en dragon en een verse tarwesla en eindigde met 'Le pastis Gascon', een uitmuntend dessert uit bladerdeeg gevuld met appels en geparfumeerd met Armagnac vergezeld door zelfgemaakt vanilleijs, chocolade en munt. Ik geniet, eten kan mijn teleurstellend wereldbeeld redden, dus maak ik nu in de boerderij toast in de pan met zeezout en paté de tête persillé, daarna waterzooi van vis, wortelen, broccoli, aardappelen en look... en op de koop toe een heerlijke Saint Mont Batz d' Autan. 

ware architectuur

Het landschap over de haag met die ene toren op de horizon die als in een godsoordeel wordt beschenen door ongelijke stralen toornend uit het grijs gelaagde wolkendek, alsof de middeleeuwen nog niet voorbij zijn, vraagt of ik niet kom. Zo'n eerlijke vraag kan mij bekoren. Ik zie stenen, opgestapeld, gemetseld, versierd, donker of juist helder gemaakt naargelang het beoogde resultaat, ronde ramen in een houten garagepoort waardoor Tati naast mij staat. Ik drink mijn eerste espresso sinds zeven maanden op het terras van café du sport, boven mij de godin der muziek op een bed voortgetrokken door vlinders, het depot journaux et publications in het 700-jaar oude vakwerkhuis is al lang gesloten, de lelies met hun geur van rottende lijken en vertederende wierook voor het zoveelste beeld van de heilige maria in de donkere zijkapel kleineert, het wit en groene tuinhek met de brievenbus leidt me naar het betonnen pad naast het huis overwoekerd door blauwe regen en eeuwig twijfelende seringen, het art deco paviljoen met de openbare toiletten ontroert eerder dan het anonieme flatgebouw erachter, even verder staat een houten woonwagen in het wilde grasland en plots wordt het mij weer duidelijk wat ware architectuur betekent.

gelukkig getrouwd

Toevallig ontdekte ik recent Erlend Loe, een Noorse schrijver, via het boek Doppler uit de bibliotheek en las ondertussen ook Naïef.Super, en nu Gelukkig Getrouwd, een hilarisch, zwart, ironisch en absurd boek dat ik voor mijn vertrek cadeau deed aan een vriendin... benieuwd wat zij er van vindt. Of hoe Garmisch Partenkirchen, twee dorpen samengevoegd door Hitler voor de olympische winterspelen, en Nigella Lawson een huwelijk kunnen redden!

ijl, tegelijk zwaar

Het leven is maakbaar bedacht ik me plots, vakantie is vervellen als een slang. Zeer vervelend de eerste dagen maar daarna komt er beetje bij beetje een vers geheugen tevoorschijn dat verduidelijkt waar het schoentje wringt. Eerst mijn eigen positie aanvaarden om verder plannen te kunnen maken en daar doet zich het eerste probleem voor. Ik wil het leven niet aanvaarden zoals het gedicteerd wordt, dus is keuzes maken van daaruit moeilijk en vertrouw ik op mijn gevoel of het verstrijken van de tijd, wat dan weer stress uitlokt vermits die beperkt is. Er bloeien zoete witte rozen naast mij, op verse takken vol donkerrode, schijnbaar zachte, sappige doornen. Rijden op de snelweg doorheen uitgestrekte franse landschappen wordt een stuk ontroerender met Serge Gainsbourg in de CD-speler, het oude, verdorde zonnebloemveld voor mij waarin mijn man als een kleiner wordende zwarte stip wegstapt op weg naar de bloeiende brem aan de overliggende bosrand is aanvaardbaarder door de herinnering aan de getormenteerde verfklodden van Van Gogh. Zonder verwondering of kunst geen leven. Ondertussen breekt de zon door de Atlantische wolkenvelden, de geur van verdampende lemen aarde mengt zich met het wilde gras. Mijn verweerde huid en ziel vervellen weer een stukje waardoor m'n zwakke plekken aan de oppervlakte komen, weggestopt uit noodzaak door de chaos van de stad, ze zuigen zich geconcentreerd vol zuurstof en vormen onregelmatige uitstulpingen die mijn lichaam deformeren en heroriënteren. Korte elektrische schokken schrikken de radeloze massa van mijn vlees en botten en vertellen me dingen die ik niet wil horen. Ik wil uitdoven in het grasveld, de veldleeuweriken hoog boven mij, de solitaire oude eik als getuige, de stam overwoekerd door klimop, z'n ledematen reikend naar de ijle, tegelijk zware lucht. Geen zin, geen reden, geen gezeur. Het is... en meer is het niet.